Ontsluiting Kraanrei en maritiem museum in Poortersloge

Tony Willems
Historische stad in ontwikkeling - Reien en andere waterwegen, Historische stad in ontwikkeling
Besproken

Kraanrei

Drie zijden van het 'Groot Vierkant' waarbinnen de eerste graven van Vlaanderen zich in de 9e eeuw tegen de Vikings verschansten (< de Groenerei, de Sint-Annarei en de Spiegelrei), staan duidelijk als water ingekleurd op de plattegrond van de Brugse binnenstad. De vierde zijde ontbreekt en is niet ingekleurd. Dit gaat over de Kraanrei. Deze bestaat nog steeds, maar is overwelfd en loopt onder de huizen door.

Hoe zou deze er momenteel uitzien? Kan hier geen gedeelte van zichtbaar gemaakt worden voor het publiek? 

Op een infopaneel op het Jan van Eyckplein staat een foto van die overwelfde Kraanrei. Zo te zien is ze verscheidene meters breed en hoog en heeft ze een gemetseld tongewelf. Ze is wel 500 meter lang, loopt ondergronds van het einde van de Spiegelrei tot achter de H. Bloedbasiliek en maakt een brede bocht onder het Kraanplein. De overwelving is op geen enkele plaats zichtbaar.

Die ontsluiting kan het best gebeuren in de kleine tuin naast de Poortersloge. Volgens de plannen loopt de overwelving precies onder die tuin, iets dichter bij de straat dan bij de muur van de Poortersloge. Onderaan de toren van de Poortersloge geeft een poortje in de kelderverdieping toegang tot die tuin. Het is mogelijk om vanaf het poortje een gang te maken in de tuin door het gras en trappen naar beneden tot aan de gewelven van de vroegere Kraanrei.

Deze 18de eeuwse constructie met tongewelf is de moeite van het ontsluiten waard. Helemaal spectaculair wordt het wanneer een opening in de muur kan / mag gemaakt worden en een constructie (gesloten glazen cabine?) aangebracht die de bezoekers in staat stellen de overwelving lijfelijk binnen te gaan.

Bovengronds is dat alles aan het zicht onttrokken aangezien de tuin aanzienlijk lager ligt dan de aanpalende straten en hij afgeboord is met een zware borstwering, een paar bomen en hoge struiken. Voor die werken moeten geen gebouwen afgebroken worden. Alleen een stuk haag en enkele vierkante meter gras zouden sneuvelen.

 

Poortersloge
 

De poortersloge, de toegang tot de ontsloten Kraanrei en de tuin zijn sinds 2014 eigendom van de stad. 

De kelderverdieping van de Poortersloge kan gelinkt worden aan de geschiedenis van de Kraanrei.

De Poortersloge - die momenteel leeg staat - was één van de belangrijkste gebouwen van het laatmiddeleeuwse Brugge, gelegen middenin de toenmalige haven en Natiehuizen.
Aangezien de ontsloten Kraanrei het best bezocht kan worden via de kelderverdieping van de Poortersloge, verdient het aanbeveling in één of meer kelderruimten duiding te geven over de Kraanrei en de Poortersloge.
Zo kunnen er ook het Tolhuis, de pijndershuisjes, de stadswaag, de Waterhalle, de stadskraan, de kranekinders, het huis Ter Beurze, de vele Natiehuizen, de vroegere havenactiviteiten - kortom het belang van Brugge als wereldhaven in de 13de tot 15de eeuw - de tijd van het Hanzeatische en kosmopolitische Brugge, gedocumenteerd en geïllustreerd worden. Dat komt in geen enkel stedelijk museum aan bod.
Bij uitbreiding kan de hele maritieme geschiedenis van de stad een plaats krijgen, de (uit)bouw van de haven van Zeebrugge tot de huidige situatie van Port of Zeebrugge.

Zo krijgen een keldergedeelte van de Poortersloge als maritiem museum, en de ontsloten Kraanrei als waterbouwkundig erfgoed, samen een museale functie.

Reactie

Mia Lingier
Formidabel idee ! Weer een stukje geschiedenis dat boven water komt ....
Marc De Brabandere
De stad zit nu al op zijn centen; hoe moet dat dan worden gefinancierd? Onteigenen is niet goedkoop. De centen van de gemeenschap kunnen beter worden besteed.
Tony Willems
Hier moet niet onteigend worden. De Poortersloge en het tuintje zijn stadseigendom.
Bart Rondas
Ik ben een van de vele Bruggelingen die in Gent woont, maar nog met enige genegenheid terugkijk naar mijn jeugd in een stad die toen op het vlak van ruimtelijke ordening en openbaar domein veel voorsprong had op mijn nieuwe thuis.Jammer genoeg is dat voltooid verleden tijd. Het is terecht dat in het Brugs klimaatplan aandacht is voor de rol van groen in de stad. Maar wat doet het met water als mogelijk instrument? Los van zijn toeristische, monumentale of esthetische waarde heeft water in de stad ook een klimaats- en psychologische functie. Water kan temperatuur milderen en de geest vrij maken. Het is logisch dat het nieuw ruimtelijk plan ook veerkracht tegen klimaatverandering naar voor schuift door in te zetten op groene en blauwe netwerken. Veerkracht vergroot als er meer natuurlijke infiltratie is, het regenwater gebufferd wordt en niet samen met het rioolwater afvloeit naar de RWZI. Het openmaken van verdwenen waterlopen dienen we dan te bekijken in een veel breder perspectief dan in het nauwe van het esthetische. Meer water in de stad heeft meer kwaliteiten dan enkel het mooi zijn voor toeristen. Je kan er ook heel creatief mee aan de slag in de inrichting van de ruimte. Ik denk dat vanuit een integrale aanpak Brugge niets heeft aan een symbolische daad zoals het "terug openleggen" van enkele meter Kraanrei. Het valt trouwens na te gaan wat best is: dat reitje openleggen door groen weg te doen of het groen laten staan maar maken dat er natuurlijke infiltratie mogelijk is en het regenwater dus niet afvloeit naar de RWZI maar in de bodem terecht komt. daarom pleit ik voor een bredere visie op water in de stad. deze visie moet nog uitgedacht worden en nu is het goede moment. de stad heeft veel instrumenten zelf in handen. volgens mij zijn de reitjes niet in het bezit van Waterwegen en Zeekanaal. IN Gent zijn de binnenwateren in eigendom van hen, zodat samenwerken nodig is. IN Gent denken stad en W&Z samen over alle mogelijke functies die water kan vervullen in de stad. dat omvat ook klimaatadaptatie en mitigatie. een visie wordt samen uitgewerkt. de ideeën voor het openmaken van verdwenen waterlopen moet volgens mij in zo een visie passen, niet op zichzelf staan. je moet ze daarom niet volledig openleggen volgens hun oud gabarriet, maar je kan het combineren met wegenis, fietspaden, groen edm. Het zou een hedendaagse interpretatie kunnen zijn van de oude situatie, en niet enkel een historiserend herstel ifv enkel maar het toerisme of de schoonheid. het zal nog lang duren eer Brugge echt het Venetië van het noorden is, maar je moet wel oppassen of deze titel gaat snel naar Gent. leer uit de anderen en pas het aan volgens de eigen situatie zou ik zeggen.
Bonte J.
uitstekend idee; een verrijking voor de stad!
Joël Boussemaer
Een mooi idee en kan toerisme Brugge een nieuw impuls geven.
Herman Ghyoot
Een goed idee. Een meerwaarde, zowel voor Bruggelingen als voor toeristen.
Erica
Beide ideeën kunnen op mijn steun rekenen.
goed idee !
op een zo'n belangrijke plaats in de geschiedenis van Brugge, ideaal !
Philippe
Misschien ook MBZ onder de arm nemen om het uitstekend idee te steunen ?

Pagina's

Jouw reactie