Vierkant tegen eenzaamheid en voor meer verbondenheid

7 december 2018

Vierkant tegen eenzaamheid

Eenzaamheid. Heel wat mensen worden er vroeg of laat mee geconfronteerd. Uit cijfers van het Nationaal Geluksonderzoek van 2018 blijkt dat 46 procent van de Belgen zich soms tot altijd eenzaam voelt. Het cijfer ligt het hoogst bij Belgen tussen de 35 en 50 jaar oud (53 procent), terwijl dat bij 70-plussers 'slechts' 26,3 procent is. Ook Bruggelingen ervaren eenzaamheid: uit de stadsmonitor 2018 blijkt dat zeven procent van alle Bruggelingen zich in de ‘afgelopen week’ eenzaam gevoeld hebben. Brugge scoort daarmee gemiddeld. Bekijken we het op niveau van de deelgemeenten, dan blijkt vooral het centrum hoger te scoren, wat allicht samenhangt met het groter aandeel alleenstaanden in dit stadsgebied.

In de zomer van 2017 werden in Brugge enkele personen ontdekt die in alle eenzaamheid waren overleden. Deze vaststellingen wekten een golf van reacties op. Daarom zette het stadsbestuur een anti-eenzaamheidsplan op. In oktober 2017 vond een eerste brainstormconferentie plaats. Daar werden tien ideeën gelanceerd en op basis hiervan werden acties uitgewerkt. Zowel stadsdiensten, als verenigingen en buurten gingen met het thema eenzaamheid aan de slag. 

Op 29 november 2018 was er een opvolgcongres waarbij de stand van zaken van het actieplan teruggekoppeld werd. Hoe gingen stadsdiensten, verenigingen en Bruggelingen het afgelopen jaar met het thema eenzaamheid aan de slag? Welke acties kunnen anders of beter? Waar moet nog meer op ingezet worden?
Het werd een boeiende namiddag met zo'n 130 aanwezigen. Zowel stadsdiensten, het Brugse middenveld als Bruggelingen die eenzaamheid ervaren, kwamen langs en gaven hun waardevolle input. We startten met een filmpje dat de clichés rond eenzaamheid wil doorbreken. Eenzaamheid is van iedereen: we staan er soms te weinig bij stil. Een jonge mama en een sportieve tiener kunnen even eenzaam zijn als een weduwnaar. Zij vertelden hun verhaal in alle discretie.
Hierna lichtte schepen Pablo Annys het actieplan vierkant tegen eenzaamheid toe en brak een lans om ook in de volgende beleidsperiode een krachtig antwoord te geven op de problematiek van eenzaamheid.  Dit bij voorkeur met zoveel mogelijk Brugse partners. 

Verbonden met (n)iemand

Het opvolgcongres ging verder met een plenair luik. Danny Dewulf, stafmedewerker vermaatschappelijking van de zorg bij de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (kortweg VVSG), gaf zijn blik van buitenaf en de Vlaamse ambities rond het thema eenaamheid. Hier werd bevestigd dat het lokale niveau een belangrijke rol speelt bij de preventie en aanpak van eenzaamheid. VVSG zal dankbaar gebruik maken van de Brugse ervaringen om ook andere steden te inspireren rond de aanpak van eenzaamheid.

Annelies Demyttenaere en Lies Deketelaere van Oranje vzw brachten hierna hun verhaal uit de Brugse praktijk waarbij duidelijk werd dat - door je anders te organiseren en met een open blik naar de buurt te kijken - vaak meer verbondenheid mogelijk is. Het ging enerzijds over buurtverbindend werken met 'Iedereen Kerstman'. Dit project wil het contact in de buurt tussen buurtbewoners, organisaties en hulpverleners vergroten om zo ontmoeting en samenwerking te stimuleren en gezamenlijk op te treden tegen de toenemende eenzaamheid in de Brugse buurt Annabil (Sint-Anna - Bilkske -> Brugge centrum).
Daarnaast ging het over commons in de buurt. Hoe kunnen gedeelde plekken, platformen en objecten een meerwaarde vormen voor meer verbondenheid? Buurtinitiatieven in Sint-Jozef (denk aan de co-frigo) en Sint-Pieters (Sint-Pieters Deelt) werden toegelicht. 

Na de presentaties, werd de mooie documentaire 'verbonden met (n)iemand' getoond waarin vijftien Bruggelingen vertellen over verbondenheid en eenzaamheid. De vzw Wieder maakte een prachtig tijdsdocument, met getuigenissen en mooie beelden over wat eenzaamheid betekent, voor jong en oud, bekend en onbekend.

Wil je de presentaties nog even nalezen? 
Ontdek ze via onderstaande link
Net als de getuigenis van Michael die je hier kan volgen 

presentatie_opvolgcongres_vierkant_tegen_eenzaamheid.pdf

Actieplan 2.0

Na de boeiende getuigenissen, was het aan de beurt van de aanwezigen in de zaal. Wat vonden ze van de realisaties tegen eenzaamheid en voor meer verbondenheid? Hoe kunnen die versterkt worden en hoe kan het actieplan samen uitgebreid worden? Aan de hand van tien parallelle werktafels - opgesplitst per doelgroep - konden de aanwezigen hun input geven over de bestaande acties die de Stad Brugge, het OCMW, het middenveld en Bruggelingen ondernemen. Wat wordt al gedaan en moet zeker behouden worden? Welke acties moeten versterkt, aangepast of uitgebreid worden? Met wie en hoe? Wat zijn jullie droombeelden en oplossingen op langere termijn?

Volgende suggesties sprongen het meest in het oog: 

  • Werktafel alleenstaanden: meer inzetten op deelplekken
  • Werktafel personen met een migratie achtergrond: buurtgerichte praattafels opstarten
  • Werktafel personen in armoede: het thema eenzaamheid een centrale plaats laten krijgen in het nieuwe beleidsplan met een duidelijke regierol wie wat zal opnemen. Ook informatie blijven uitwisselen met andere steden
  • Werktafel I ouderen: de peperkoekenactie met het bezoekteam uitbreiden en nog meer vrijwilligers zoeken. Ook buurtcomités inschakelen 
  • Wertafel II ouderen: meer doen met het project 'bib aan huis': geen drempels inbouwen, er leesclubs aan koppelen, rekening houden met de mobiliteit van de mensen en het intergenerationele aspect. Acties verder goed bekend maken, denk aan het aanbod van de dienstencentra. Tot slot de krachten van ouderen zelf mee inzetten
  • Overkoepelende werktafel I: buurtcomités inschakelen om het Brugs charter tegen eenzaamheid mee te verspreiden en die comités een bezoekje laten brengen aan hun buren
  • Overkoepelende werktafel II: het afstemmen van de plaatsing van buurtbanken met de buurt op voorhand en het koppelen aan een plek waar ook iets gebeurt
  • Werktafel personen met een psychische kwetsbaarheid: de coördinatie van dit verhaal duidelijk door iemand laten opnemen, iedereen verder op de hoogte houden en de 'Warme William bank' uitbreiden met een pamflet
  • Werktafel jongeren: jongeren inschakelen als buurtambassadeur en buurtmaat
  • Werktafel personen met een beperking: de website rond Brugs vrijwilligerswerk verder promoten - ook naar mensen met een beperking. Kleine vormen van geven zijn ook vrijwilligerswerk. Het idee van een tokensysteem - lokale munt - verder uitwerken

    Ontdek het volledige overzicht van alle ideeën, suggesties, (nieuwe) acties en de input hierover via volgend overzicht:

verwerking_ideeen_en_acties_na_opvolgcongres.xlsx

Brugs charter tegen eenzaamheid

Het slotwoord was voor OCMW-voorzitter en toekomstig burgemeester Dirk De fauw. Uit onderzoek blijkt dat eenzaamheid een belangrijke impact heeft op de mentale en fysieke gezondheid van burgers.  Daarom zal in het volgende beleidsprogramma eenzaamheid met stip opgenomen worden. Ook de nodige middelen zullen daarvoor voorzien worden.

Als afsluiter werden alle aanwezigen aangemoedigd om het Brugs charter vierkant tegen eenzaamheid te ondertekenen en concreet te maken.
Want: eenzaamheid aanpakken is een zaak van iedereen. Ook jij kan hier een bijdrage aan leveren. Het is een kwestie van durven en doen.
Draag je steentje bij en laat weten hoe via www.brugge.be/ikbentegen

Wil je graag alle ingediende ideeën, acties en suggesties nalezen?
Dit kan via onderstaande inspiratiemuur

© Matthias Desmet

inspiratiemuur_vierkant_tegen_eenzaamheid.pdf

Zie ook

30 oktober 2018

In deze brochure krijg je tips om jouw buurt te vergroenen, mooier, duurzamer en warmer te maken. 

25 juli 2018

De Havenbus brengt werknemers tot bij het Zeebrugse bedrijf waar ze werkzaam zijn. Er is vervoer mogelijk vanuit het centrum van Brugge, Blankenberge, Knokke-Heist of Oostende.