Grondige renovatie voor de Biekorf

19 november 2019

Een volgende stap binnen de ontwikkeling van De Stadsrepubliek

Begin januari stelde het Brugse stadsbestuur Architectuuratelier Dertien12 en zijn partners aan als multidisciplinair ontwerpteam voor het project ‘De Stadsrepubliek’. Daarmee gaf ze dit team de opdracht om een stedenbouwkundig deelplan voor het stadskwartier Sint-Jakobs op te maken en binnen de visie van De Stadsrepubliek een ontwerp uit te tekenen voor de verbouwing van de Biekorfsite. Innovatie, energiebesparing en duurzaamheid vormen de pijlers van deze ingrijpende verbouwingsplannen. 

Architectuuratelier Dertien12 stond eerder al in voor de verbouwing van De Republiek iets verderop in het kwartier. Ze creëerden er een bruisende en innovatieve plek waar creativiteit, ondernemen, ambachten, cinema, cultuur & café huizen onder één dak. Door die boeiende combinatie kruisen en ontmoeten heel wat stadsgebruikers er elkaar. Die filosofie zal Architectuuratelier Dertien12 ook doortrekken in de verbouwing van de nieuwe Biekorfsite, een tweede nieuw belangrijk knooppunt binnen De Stadsrepubliek. De bestaande bewoners van de huidige site - Cultuurcentrum Brugge en de bibliotheek - zullen zich er samen met Brugge Plus en vele andere partners uit de buurt ten volle kunnen ontplooien met focus op samenwerking. Zo wordt nog meer gegaan naar een Biekorf voor iedereen waar je kan beleven, leren, creëren, delen, innoveren en elkaar kan versterken.

Verbouwing Biekorfsite

Twee zaken leidden tot dit verbouwingsproject. Enerzijds waren de technische voorzieningen van de Biekorf dringend aan renovatie toe. Het Biekorfcomplex is op dit moment de grootste energieverbruiker van het Brugse stadspatrimonium. Anderzijds kregen we de kans om het project van De Stadsrepubliek in te schrijven binnen een Vlaamse Oproep voor stadsvernieuwingsprojecten. We ontvingen een Vlaamse subsidie van twee miljoen euro die als hefboom wordt gebruikt om onder andere de verbouwing van de Biekorfsite te financieren en dit binnen de totale visie van het Stadsrepubliek project.

Het is de bedoeling om van de Biekorf een bruisende hotspot te maken met een centraal cultuur- en leescafé. Het wordt zo een dynamische plek vol ontmoeting en creativiteit waar zowel de Bruggeling, de bezoeker, de bewoner als de werknemers elkaar kruisen. 

Het Schepencollege beslist halverwege november 2019 om meer te realiseren dan de initiële opdracht. Deze bestond aanvankelijk uit de vernieuwing van de bestaande HVAC-technieken (de installaties voor koeling, warmte en ventilatie), de aanpassing van het winkelhoekpand in de Sint-Jakobsstraat en de realisatie van een centraal cultuur- en leescafé. Daarnaast kreeg het ontwerpteam de opdracht om diverse vragen en opportuniteiten verder te onderzoeken.

Het team ging hiermee aan de slag en overlegde met de stad en de vele gebruikers van de site. De bestaande ontwerpen groeiden en het team stelde enkele bijkomende ingrepen voor, waarop het stadsbestuur zal ingaan.

Sint-Jakobskwartier als cultureel epicentrum in de stad

De belangrijkste opportuniteit is het omvormen van de zolderruimte tot een grote kantoorruimte. Aangezien het dak afgenomen moet worden om de technieken op de zolder te vernieuwen, is het een kans om de technieken in een verhoogde tussenvloer te steken. Hierdoor kunnen de kantoren van drie grote partners binnen de cluster Cultuur samengebracht worden. Zo zal de Biekorf niet enkel de Bibliotheek en Cultuurcentrum Brugge huisvesten, maar ook Brugge Plus. Elke bouwlaag heeft immers 3.000 m² aan oppervlakte. 
Daarnaast zal er ook meer publieke ruimte voor de bezoekers ontstaan. De centrale trap in het publieke gedeelte van de bibliotheek zal worden doorgetrokken tot aan de zolder en het dakterras. Zo kan de bezoeker genieten van deze meerwaarde in het gebouw. Hiernaast zal het sanitair vernieuwd worden. Dit biedt de mogelijkheid om de bruikbare ruimte van het gebouw te optimaliseren en de huidige sanitaire unit die buiten opgesteld is, te integreren in het nieuw in te richten gebouw. Het publieke toilet in de Kuiperstraat wordt dus geïntegreerd in het gebouw.

Binnentuinen

Ook de binnentuinen zullen worden heraangelegd als kleine, bruisende hartjes (leestuin, plekje voor kinderen, ...). Ze worden mee geïntegreerd in het nieuwe lees – en cultuurcafé, waardoor de toegankelijkheid van het gebouw wordt verhoogd.
Stad Brugge zal ook op vlak van de technieken nog een extra inspanning leveren en zich niet alleen beperken tot de vernieuwing van de installaties. De Stad streeft ernaar om bij elk eigen (ver)bouwproject maximaal in te zetten op de principes van duurzaamheid. Voor de Biekorf betekent dit concreet een maximale energetische optimalisatie: het isoleren van de gevels, vervangen van het schrijnwerk en het overschakelen naar LED-verlichting. Dat alles samen zorgt voor een verminderde CO²-uitstoot van 63% en een besparing van 61% op de energiekost. Dit betekent 91.000 euro per jaar besparing of bijna 3 miljoen euro over 30 jaar).

Naar een Biekorf voor iedereen

Daarnaast werd beslist om binnen de vernieuwde site ruimte te maken voor kinderen, jongeren en studenten. Het architectenteam en de betrokken diensten gaan volop aan de slag met deze opdracht. Deze doelgroepen zijn vanzelfsprekende partners als we van het Biekorfcomplex een innovatief knooppunt van kennis, contact, cultuur, inspiratie en innovatie maken. We willen ook dat de open, vernieuwende functie van deze site duidelijk zichtbaar wordt in het straatbeeld. Waar het gebouw bij de start in 1986 een 'chic' gebouw was, komt het op vandaag vrij gesloten over. Hiervoor zullen de theaterzaal en de gesloten gevels in de Kuipersstraat en de Sint-Jakobsstraat worden opengewerkt zodat iedereen - van bewoners tot toevallige passant - geprikkeld wordt en binnenkomt om de Biekorf te ontdekken.  

Timing en kostprijs

Streefdoel is te starten met de verbouwing in januari 2022 en alles klaar te hebben tegen januari 2024.

Kostprijs inclusief btw en ereloon
Verbouwing Biekorfsite: 4.799.212,80 euro
Kantoorruimte in zolder, publieke vide, sanitair en binnentuinen: 3.102.172,27 euro
Energetische optimalisatie: 1.064.213,84 euro
Totaal:  8.965.598,91 euro

© Femke den Hollander

Zie ook

15 november 2019

De Stad stelde in november 2019 het ruimtelijk deelplan rond het Ezelstraatkwartier voor. De buurt en gebouwen met erfgoedwaarde worden zo sterker gemaakt.

4 november 2019

AMOK dook voor het eerst in 2019 De Stadsrepubliek in.