Brugs tramplan 2020

Michael Rozema
Duurzaam verplaatsen, Duurzaam verplaatsen - Openbaar vervoer, Historische stad in ontwikkeling, Historische stad in ontwikkeling - Verbindings- en invalswegen
Nieuw idee
Een plan voor 2 tramlijnen, 2 elektrische citybuslijntjes en de aansluitende stads- en streeklijnen; inclusief park & rides om het autoverkeer terug te dringen.

Mijn zelf bedachte TRAMplan 2020 voor de stad Brugge is puur uit hobbymatige interesse tot stand gekomen. Mijn creativiteit heb ik uit Frankrijk gehaald, waar tegenwoordig de trend heerst om elk klein stadje uiterst succesvol van een tramsysteem te voorzien waar de meeste burgers altijd erg trots op zijn, blijkt uit de Franse media.

Obstakels als bovenleiding en enkelsporen behoren in deze moderne tijd al lang niet meer als nadelig effect. Mijn plan is daarom ook niet de meest eenvoudige variant. Toch heb ik geprobeerd de twee tramlijnen zo goedkoop mogelijk te houden. Ook al lijkt het onmogelijk een lange lagevloertram door de nauwe straatjes van de binnenstad te laten rijden, denk ik dat het wel degelijk moet kunnen. Op normaalspoor van 1.435 mm kan probleemloos met lagevloertrams van minimaal 20 meter lang en 2,30 m breed over enkel- en strengelsporen dwars door het centrum gereden worden. De kracht van mijn plan zit vooral in het feit dat de tram buiten de binnenstad veel gebruik maakt van de ringweg om zo de vele bruggen te vermijden. Afgezien van de Scheepsdalebrug wordt er enkel gebruik gemaakt van de 2 Dampoortbruggen die door de tram flexibel gebruikt kunnen worden. Behalve de Krakelebrug rijdt er verder geen enkele bus meer over een brug in Brugge. Stiptheid, betrouwbaarheid & efficiëntie vieren voortaan hoogtij.

Om daadwerkelijk een tram door het centrum van Brugge te kunnen laten rijden, zijn er wel een aantal gedisciplineerde maatregelen nodig. Vooral op gebied van infrastructuur & uitvoering van exploitatie zal dat waarschijnlijk een drastische mentaliteitsverandering verlangen. Om mensen enigszins massaal de tram te doen gebruiken, is het efficient om alle buslijnen op de tramverbindingen af te laten stemmen. Deze gedwongen overstap zal voor de meerderheid in praktijk niet tot problemen leiden, blijkt ook uit positieve ervaringen in Frankrijk.

Er is enorm veel lef voor nodig om dit plan door te kunnen zetten. Een uitdaging is het zeker, want de bewoners en winkeliers zien nu nog niet graag hun parkeerplekje en hun vrije autobaan door de binnenstad verliezen ... totdat de tram eenmaal een feit is!

Meer informatie over het Brugse tramplan 2020:

2 Tramlijnen
Er zijn twee tramlijnen voorzien met een totale lengte van ruim 18 kilometer waar in expoitatie maar liefst 15 tramstellen voor nodig zijn. Ongeveer 1,5 km rijden deze tramlijnen samen over het zelfde spoor (tussen station en stadsschouwburg), zodat de totale spoorlengte in een rijrichting eigenlijk op 16,5 km neer komt. Van de 16,5 km is ruim 1,5 km als enkelspoor (wegens smalle straatjes) uitgevoerd, zodat de echte spoorlengte van beide lijnen in beide richtingen uit komt op een spoorlengte van in totaal 31,5 km.

Alle reizigers die met de trein aankomen op het station, krijgen aan de voorzijde van het stationsgebied enkel te maken met de tramlijnen A en B. Beide lijnen rijden samen op de drukste verbinding overdag alle 5 minuten of anders alle 7 à 8 minuten. Afzonderlijk worden de uiteinden AZ Sint-Jan, Sint-Andries, Assebroek en Sint-Kruis overdag dus alle 10 minuten en anders alle 15 minuten bediend. Voor de stads- en streekbussen dient men eerst met de tram te reizen om vervolgens aan een overstappunt over te kunnen stappen voor de vervolgreis op stads- of streekbus. Dit ontlast het stationsplein en de binnenstad aanzienlijk op gebied van straatslijtage, brandstof, vervuiling en exploitatiekosten.

Aan de halte Markt bestaat de mogelijkheid van tram over te stappen op een elektrische minibus om de gebieden binnen de ring te bereiken waar de tram niet kan komen. Dit zijn de centrumbussen C1 en C2 die alle 15 minuten elk een eigen eenrichtingsring door de binnenstad rijden. Onderweg kan er aan de Katelijnepoort, Gentpoort of Kruispoort overgestapt worden (tram A of B). Deze centrumbusjes rijden wegens betrouwbare dienstregeling echter de bruggen niet over. Tijdens de overstap dient er dus wandelend de brug overgestoken te worden.

Tram A:
° AZ Sint-Jan - Sint-Pieters - Scheepsdale - Ezelpoort noord - Markt - 't Zand – Station - Sint-Michiels - Sint-Andries v.v.
Tram B
° Sint-Kruis - Kruispoort - Dampoort Sasplein - Markt - 't Zand – Station - Katelijnepoort - Gentpoort - Assebroek v.v.
Citybus C1:
° Markt - Kruispoort - Markt (eenrichtings-ringlijn)
Citybus C2:
° Markt - Gentpoort - Katelijnepoort - Markt (eenrichtings-ringlijn)

Veel redenen voor de invoering van een tram
* Wegens een teveel aan stadsbussen over de Markt en wegens een busfile tussen 't Zand en Station, is het raadzaam alle streeklijnen uit de stad Brugge te halen en tevens alle stadslijnen uit het centrum te weren. Het enige alternatief is de invoering van een moderne lagevloertram. De tram kan vooral tussen het Station, 't Zand en Markt efficient veel reizigers tegelijk vervoeren zonder oponthoud van voorliggende voertuigen. In plaats van extreem veel bussen per uur kan het voortaan met maximaal 12 trams per uur per richting.
* Aangezien het autoverkeer door de binnenstad zeer beperkt zal zijn, kan de tram ongehinderd en stipt rijden. Aan de rand van de stad zullen diverse Park+Ride-parkeerplaatsen moeten komen. Als het centrumgebied autoluw is, kan de tram door het nieuwe uitgebreide voetgangersgebied als rollende etalage dienen. De kasseien en stoepranden tussen 't Zand en de Markt kunnen plaats maken voor elegante kasseitjes die nagenoeg niet zullen slijten. De stad zal door de komst van de lifestyle-tram een enorme opwaardering krijgen.
* Omdat de binnenstad grotendeels monumentaal is met smalle eenrichtingstraatjes, lijkt het een groot probleem te zijn voor de invoering van tramlijnen. Dat hoeft echter niet zo te zijn: met smalle tramvoertuigen kan op normaalspoor op het trajekt 't Zand - Sint-Salvatorskerk en Sint-Salvatorskerk - Markt v.v. over een enkelspoor gereden worden. Dit is ook nodig op de trajekten Stadsschouwburg - Ezelpoort noord v.v. en Stadsschouwburg - Dampoort v.v. Tussen de enkelsporen in kunnen trams elkaar eventueel aan een dubbelsporige halte passeren. Tussen de Markt en Stadsschouwburg kan een stukje strengelspoor liggen, zodat geen signalen en wissels nodig zijn om de smalle passage aan de rand van het marktplein te passeren. Deze dienstregeling is enkel uitvoerbaar bij een stipte exploitatie zonder mix van autoverkeer. Dit moeten dan ook voetgangers- en fietszone zijn.
* Er hoeft ook geen bovenleiding in de binnenstad te komen, daar er al technieken bestaan met een soort onderleiding, 3e rail of batterij (zoals in Reims, Bordeaux, Nice, Angers). Buiten het centrum of daar waar ruimte is, kan er gebruik gemaakt worden van klassieke bovenleiding.
* Op de ringwegen dienen de sporen in het midden van de rijbanen te liggen op eigen bedding in de vorm van gras. Als er op straatniveau gereden dient te worden, moeten de auto's via verkeerslichtenbeinvloeding al weggereden zijn voordat de tram eraan komt. Voor de rest geldt natuurlijk dat de tram overal groen licht krijg. De tramlijnen gebruiken maar 2 (eigenlijk 3) bruggen die via afspraken altijd toegankelijk moeten blijven. Op tram A is dat de Scheepsdalebrug en op tram B zijn dat de Dampoortbruggen bij het Sasplein. Bij deze sluizen kan de tram kiezen welke van deze sluisbruggen toegankelijk is. Behalve de Krakelebrug (bus 10), worden alle andere bruggen niet meer door het openbaar vervoer gebruikt. Zo ontstaat ook op busgebied een betrouwbare dienstregeling. Dat moet ook wel, want de overstap tussen tram op bus (en andersom) moet naadloos aan kunnen sluiten.

Maatregelen voor het aanleggen van een tramsysteem
* Koning auto uit het centrum weren en er een uitgebreide voetgangerszone van maken op het trace van de tram, voornamelijk daar waar enkelspoor gereden wordt;
* Daar waar autoverkeer toch even mee mag rijden, de sporen kruist of naast het spoor mag parkeren, moeten strenge veiligheidsvoorzieningen getroffen worden;
* Wegens de enkelsporen is zeer stipte exploitatie wenselijk, dus alle verkeerslichten en bruggen moeten continue vrije doorgang aan de tram geven;
* Tickets worden in een automaat in de tram of buiten op het perron verkocht, zodat de chauffeur zich kan blijven concentreren op het rijden;
* Alle buslijnen dienen voortaan als aan- en afvoerlijn & geen enkele busroute zal daarom parallel met de tramlijn lopen.

brugge_tramplan_2020_michael_rozema.docx

Reactie

Moens Peter
Hallo, Ik heb je plan bestudeerd. Ik vind het een hele goed plan Ik ben zelf ook buschauffeur, collega van je vrouwtje. Ik heb een paar suggesties : Waarom de lijn naar het perrettje niet verlengen naar de baron ruzettelaan, halte brug van Steenbrugge Ideale plek voor auto parking en direkte verbinding met de stad (gelijk in Gent halte Expo)) Ook dezelfde opmerking voor de lijn naar Sint kruis, waarom niet doortrekken naar Maalse Steenweg parking Carrefour Is het drukste winkelcentrum na stad Brugge (maar geen eigendom van de stad) Ook de lijn van Sint Jan zou ik doortrekken naar Bpark -nieuw voetbalstadion met parking Op deze manier kan je ook de randparkings buiten stad beter laten ontwikkelen, + het centrum nog minder belasten Nog vele groeten, Peter Moens
Michael Rozema
Peter, ik had daar ook aan gedacht, maar ik vroeg me af of die verlengingen rendabel zouden zijn in de avonduren en op zondagen. Op zich heb je een heel goed punt. Stel dat het voldoende klanten op zou leveren, kan dat in de 2e fase plaatsvinden. Dan is mijn idee de 1e fase en de verlengingen komen enkele jaren later. Ik neem jouw idee in elk geval mee in de verdere uitwerking van mijn plan!
Rene De Molder
Beste, Voor zover ik dit kan inschatten vind dit een schitterend idee. Mocht ik ergens kunnen meedenken of mee werken, graag Ter informatie, ik heb zelf ook een project ingediend bij de Toekomst van Brugge, met name Brugge 2020, stad van de toekomst. Denk dat er misschien uitwisseling van ideeën en complementariteit mogelijk is ? Een van de domeinen is mobiliteit en ik zoek in ieder geval mensen die iets meer van mobiliteit weten dan ikzelf. U bent blijkbaar zo iemand. Mocht het mogelijk zijn eens van gedachten te wisselen, graag René De Molder - rene.de.molder@dmenp.be
Michael Rozema
Hoi Rene. Lijkt me super. Hopelijk ben je vanavond bij het Toekomstatelier!
Alain Bertin
BRAVO! Ik zeg ook al zolang dat Brugge (opnieuw) een tram zou moeten hebben. Maar of de geesten in het stadhuis er ooit rijp zullen voor zijn? Er is veel weerstand, ook bij de bevolking. Nochtans vind ook ik dat een tram een meerwaarde zou zijn. Een tram is sierlijk, proper en maakt weinig lawaai. Een mooi alternatief voor de rammelende, lawaaierige en stinkende bussen. Beste burgemeester en schepen voor mobiliteit, neem dit plan even serieus aub. Niks dan voordelen voor onze mooie stad!
Bart Dedonder
Ik ben een voorstander van trams ten opzichte van bussen. Ik heb je plan even doorgenomen. Ik zie enkele obstakels... Ik zie dat de wachttijd per tramhalte 10 minuten is. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat een wachttijd van meer dan 5 minuten al als verloren tijd aanvoelt. Enkel als je de frequentie verhoogt, zullen mensen meer geneigd zijn om de tram te nemen. Stel dat jouw plannen worden gevolgd, dan zullen niet meer en niet minder reizigers gebruik maken van het openbaar vervoer. Te tweede: hoewel je plan erg uitgekiemd is, denk ik niet dat je over de nodige achtergrond beschikt. Je moet in deze casestudies echt wel rekening houden met de vraaganalyse: wat is de generatie-attractie, wat is de distributie, voor welke assignment ga je? Enkele essentiële vragen, die als ze beantwoord zullen worden, je plan waarschijnlijk zullen verwijzen naar de prullenmand.
Robin Verbeek
Dit zou eigenlijk in elke grote stad zo moeten zijn. Gewoon een tramnetwerk uitbouwen binnen de stadsring en zo de vele bussen en auto's weren uit de stad (autovrije zone). Dit zou dus ook een oplossing zijn voor in Leuven (de vele bussen die door de stad rijden). De bussen zouden eigenlijk maar tot aan de ring mogen rijden. Een eerste stap zou al kunnen zijn om zeker al de streekbussen te weren binnen de ring.
Matthias
Een tram? In Brugge? Je plast van de ene kant naar de andere kant. Brugge is daar bijlange niet groot genoeg voor en alles is al bereikbaar met de bus.
De Clerck Stefaan
Wie nu de tram opnieuw wil invoeren in Brugge is nog nooit naar Gent geweest. Daar klaagt men steen over been. De tram is niet handig: bij wegenwerken kan je die niet zomaar omleiden. Brugge heeft daarnaast te veel nauwe straten en tramsporen zijn een gesel voor fietsers. Vooral in een stad als Brugge. Brugge is nog altijd een fietsstad dus waarom dat moeilijker maken door overal tramrails te leggen. Bijgevoegd plan is trouwens weinig realistisch. Om de tien minuten een tram op een route die regelmatig geblokkeerd zal zijn door gesloten bruggen? Er wordt hier geen rekening gehouden met scheepvaart. Er wordt ook geen rekening gehouden met de vele winkels die regelmatig bevoorraad worden door (lichte) vrachtwagens. Dit probleem is een plaag in steden als Gent en Brussel waar regelmatig trams opgehouden worden door (verkeerd) geparkeerde vrachtwagens al dan niet in tijdelijke loszones. Om nog maar te zwijgen van een tram langs (bv.) de Spiegelrei. Dat lijkt me technisch niet haalbaar. Een bus kan er net passeren. Een vrachtwagen kan daar niet langs laat staan een moderne tram. Er zijn in dit plan wel meer plekken waar een tram onmogelijk kan passeren. Te nauwe straten, te scherpe bochten, geen mogelijkheid om tramhaltes te creëren zonder andere weggebruikers in het gedrang te brengen, ... Geen realistisch plan.

Jouw reactie